چرا و چگونه بانک های ایرانی ادغام می شوند و آیا ادغام بانک ها در ایران اثربخش است؟

چرا و چگونه بانک های ایرانی ادغام می شوند و آیا ادغام بانک ها در ایران اثربخش است؟

اخیرا بانک مرکزی ایران در اقدامی تصمیم به ادغام تعدادی از بانک ها در ایران گرفته است. در ایران بیش از 35 بانک و موسسه مالی و اعتباری وجود دارند که درصد قابل توجهی از آنها از نوع بانک های خصوصی و تجاری هستند و البته برخی از آنها نیز وابسته به نهادهای دولتی، نظامی یا نهادهایی غیر دولتی و غیر خصوصی هستند. تعداد قابل توجهی از این بانک ها نیز در چند سال اخیر مجوز گرفته و تاسیس شده اند و موجب رشد قارچ گونه تعداد بانک ها و موسسات مالی و اعتباری در کشور شده اند. وجود برخی از مشکلات در نظام بانکی و بطور خاص در عملکرد و ترازنامه تعداد قابل توجهی از بانک ها، بانک مرکزی ایران را ناچار به ادغام برخی از بانک ها کرده است. در این نوشته سعی می شود که با بررسی نظرات مختلف کارشناسان درخصوص ادغام بانک ها، جنبه های مختلف این اقدام بانک مرکزی بررسی شود. در زیر سعی شده است که دلایل و ضرورت ادغام بانک ها از نظر بانک بانک مرکزی و کارشناسان موافق ادغام ذکر شده و سپس پاسخ کارشناسان مخالف یا منتقد ادغام(در زمان فعلی) در پاسخ به هر یک از این دلایل آورده شود(لازم به ذکر است که این توضیحات مبتنی بر مستندات موجود در رسانه ها است).

۱. یکی از دلایلی که برای ادغام بانک ها بیان شده است استاندارد شدن صورت های مالی برخی بانک ها و کاهش سهم دارایی های سمی در ترازنامه بانک هاست. منتقدان معتقدندکه ادغام برای حصول به این نتیجه درصورتی معنا پیدا می کند که ما تعدادی بانک کوچک مشکل دار و تعدادی بانک بزرگ بدون مشکل در صورت های مالی داشته باشیم. در حالیکه به نظر این منتقدان به غیر از چند بانک بسیاری از بانک ها در ترازنامه خود دارایی های سمی دارند.

۲. مدیران بانک مرکزی معتقدند که ادغام باعث کاهش هزینه‌های ارائه خدمات بانک ها از جمله هزینه های اداره شعب شده و می توان اموال مازاد ناشی از این ادغام را به فروش رساند تا در بهبود صورت های مالی بانک ها موثر باشد. منتقدان معتقدند که حتی در صورت کاهش تعداد شعب با وضعیت فعلی در بازار املاک و مستغلات، امیدی به فروش مستغلات این بانک ها حتی به قیمت بازار(نه به قیمت دفتری) نیست.
۳. یکی دیگر از اهداف و دلایل ادغام بانک ها نظارت بهتر بر فضای بازار پول عنوان شده است. منتقدان بیان می کنند گرچه این نگاه می تواند درست باشد(به دلیل کاهش تعداد بانک ها) اما تصور اینکه مانع اصلی نظارت صحیح بر بانک ها تعداد زیاد و عدم ادغام آنهاست، غلط است. منتقدان تجربه ادغام یک بانک در سالهای گذشته را به عنوان نمونه ای از عدم تاثیر این کار بر نظارت بر عملکرد بانک ها از جمله همان بانک حاصل از ادغام چند بانک بیان می کنند.

۴. دلیل چهارم تصمیم برای ادغام بانکها در ایران وجود مشکل در صورت های مالی و وضعیت مالی این بانک ها بوده است که یکی از مشکلات آنها نسبت بالای سپرده به سرمایه است. منتقدان ادغام بانکی معتقدند که این کار می تواند منجر به حرکت سرمایه ها به سمت بانک هایی با نرخ سود بالاتر می شود که در شرایط رکورد تورمی فعلی به عقیده آنها می تواند ریسک هایی به همراه داشته باشد.

۵. بحث کفایت سرمایه که به عنوان یکی از دلایل این ادغام بانک ها بیان می شود، صاحبنظران مالی و پولی معتقدند که این ادغام بانک ها به عنوان راهی برای تزریق یک ابرخط اعتباری برای بهبود این ضریب کفایت سرمایه است که ایجاد یک شرکت مدیریت دارایی از محل همین خط اعتباری به عقیده صاحبنظران شیوه بهتری است. منتقدان معتقدند که ضریب کفایت سرمایه زمانی موثر است که یک عامل بازدارنده برای ورود به بحران باشد.

در مجموع مخالفان و منتقدان با توجه به اینکه وضع کنونی به دلایلی همچون خصوصی کردن خلق پول، سیاست کنترل تورم با جابه‌جایی مسیر تأمین مالی دولت از بانک مرکزی به بانک‌های تجاری، آزادی شبه‌مطلق بانکها در برداشت از ذخایر، عدم‌درک علل و لوازم تشکیل دارایی موهوم و امثالهم ایجاد شده است و این مسائل با ادغام بانک ها تصحیح نیافته و بهبود نمی یابد، ادغام بانک ها در زمان کنونی را مناسب و درست نمی دانند. به عقیده این منقدان ادغام بانک ها، این ادغام ها تنها با اصلاح نظام بانکی بعد از پایدارسازی نظام بانکی و تعیین تکلیف دارایی موهوم ــ یا دست‌کم داشتن استراتژی‌ای برای تعیین تکلیف آن ــ می تواند مفید و موثر باشد.

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 5
sigmaمجموع آرا: 4

ایشان مولف مقالات علمی سایت چگانه بوده و به حوزه فاوا و کارآفرینی علاقه دارند.

تعداد کل مقالات: 260
تعداد کل نظرات : 65
تعداد کل آرا: 1004
تعداد کل بازدیدها: 105890


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)