قانون جرایم رایانه ای چیست؟ (5)

قانون جرایم رایانه ای چیست؟ (5)
تاریخ انتشار : به روز رسانی : 1395/12/14

درمقاله قانون جرایم رایانه ای چیست؟ (4) و مقاله های 1، 2، 3 قانون جرایم رایانه ای به فصل های اول، دوم و سوم بخش یکم اشاره ای شد. در ادامه بحث راجع به قانون جرایم رایانه ای، فصل چهارم از بخش یکم این قانون مورد بررسی قرار می گیرد که راجع به جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی است. این فصل شامل دو ماده  و پنج تبصره است که در ادامه خواهند آمد.

ماده742ـ هركس به وسیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا حامل های داده محتویات مستهجن را منتشر، توزیع یا معامله كند یا به قصد تجارت یا افساد تولید یا ذخیره یا نگهداری كند، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.

تبصره1ـ ارتكاب اعمال فوق درخصوص محتویات مبتذل موجب محكومیت به حداقل یكی از مجازاتهای فوق می شود. محتویات و آثار مبتذل به آثاری اطلاق می گردد كه دارای صحنه و صور قبیحه باشد.

تبصره2ـ هرگاه محتویات مستهجن به كمتر از ده نفر ارسال شود، مرتكب به یك میلیون (1.000.000) ریال تا پنج میلیون (5.000.000) ریال جزای نقدی محكوم خواهد شد.

تبصره3ـ چنانچه مرتكب اعمال مذكور در این ماده را حرفه خود قرار داده باشد یا به طور سازمان یافته مرتكب شود چنانچه مفسد فی الارض شناخته نشود، به حداكثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محكوم خواهد شد.

تبصره4ـ محتویات مستهجن به تصویر، صوت یا متن واقعی یا غیر واقعی یا متنی اطلاق می شود كه بیانگر برهنگی كامل زن یا مرد یا اندام تناسلی یا آمیزش یا عمل جنسی انسان است.

قانونگذار در این ماده به یکی از جرائم رایانه ای اشاره کرده است که در آن عامل جرم داده هایی را با محتویات مستهجن از طریق سیستم رایانه ای یا مخابراتی برای دیگران تولید، ارسال، منتشر، توزیع یا معامله کند. مرتکب این جرم با دو نوع مجازات روبرو است یا جزای نقدی یا حبس و در بعضی از موارد به تشخیص دادگاه به هردوی آنها ممکن است محکوم گردد.

در تبصره های این ماده مواردی آمده است که هدفش شفاف سازی درباره این جرم است. در این تبصره ها آمده است که حتی اگر محتویات مبتذل باشد باید مرتکب به یکی از مجازت های بیان شده در ماده محکوم گردد. منظور از محتویات مبتذل آثاری است که تصاویر و صحنه هایی را که از دیدگاه قانون زشت است نشان بدهد. گرچه این تعریف دقیقی نیست و راه را برای استنباط های مختلف باز می گذارد، ولی می توان اینگونه برداشت کرد که منظور قانونگذار هر آنچه که مخالف عرف، اعتقادات و عواطف جامعه باشد را مدنظر داشته است.

اگر محتویات مستهجن به کمتر از ده نفر ارسال شود تنها به جزای نقدی محکوم می گردد و این به علت آن است که در قوانین دیگر پخش عمده  را بیش از ده نفر قلمداد کرده اند.

درتبصره بعدی به این نکته اشاره گشته است که اگر مرتکب این امر را شغل خود قرار داده باشد و مفسد فی الارض شناخته نگردد باید به حداکثر هردو مجازات یعنی جزای نقدی و حبس محکوم گردد.

در آخرین تبصره این ماده به تعریف از محتویات مستهجن پرداخته است که به نظر تعریف دقیقی از این مفهوم می باشد و راه هرگونه تفسیر به رای و توجیه پذیری را بسته است.

ماده743ـ هركس از طریق سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا حامل های داده مرتكب اعمال زیر شود، به ترتیب زیر مجازات خواهد شد:

الف) چنانچه به منظور دستیابی افراد به محتویات مستهجن، آنها را تحریك، ترغیب، تهدید یا تطمیع كند یا فریب دهد یا شیوه دستیابی به آنها را تسهیل نموده یا آموزش دهد، به حبس از نود و یك روز تا یك سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا بیست میلیون (20.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.

ارتكاب این اعمال در خصوص محتویات مبتذل موجب جزای نقدی از دو میلیون (2.000.000) ریال تا پنج میلیون (5.000.000) ریال است.

ب) چنانچه افراد را به ارتكاب جرائم منافی عفت یا استعمال مواد مخدر یا روان گردان یا خودكشی یا انحرافات جنسی یا اعمال خشونت آمیز تحریك یا ترغیب یا تهدید یا دعوت كرده یا فریب دهد یا شیوه ارتكاب یا استعمال آنها را تسهیل كند یا آموزش دهد، به حبس از نود و یك روز تا یك سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا بیست میلیون (20.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم می شود.

تبصره ـ مفاد این ماده و ماده (14) شامل آن دسته از محتویاتی نخواهد شد كه برای مقاصد علمی یا هر مصلحت عقلایی دیگر تهیه یا تولید یا نگهداری یا ارائه یا توزیع یا انتشار یا معامله می شود.

در این ماده به دو نوع کلی از جرم اشاره می شود: نوع اول جرمی است که شخصی به هر روشی دیگران را برای دستیابی به محتویات مستهجن وادار، تحریک یا ترغیب نماید. در اینصورت، مرتکب یا به جزای نقدی یا حبس یا هردو آنها محکوم می گردد. قانونگذار در ادامه این بند به نکته ای را درباره محتوای مبتذل بیان کرده است که مرتکبان این جرم تنها به جزاینقدی محکوم می شوند.

نوع دوم جرمی است که دیگران را به ارتکاب جرایم منافی عفت یا مصرف مواد مخدر یا خودکشی یا انحرافات جنسی و اعمال خشونت آمیز تشویق و ترغیب می کند و یا آموزش می دهد. قانونگذار برای این جرائم نیز حبس یا جزای نقدی و یا هردو آنها نسبت به تشخیص دادگاه معین نموده است.

این ماده تبصره ایی دارد که استثنایی بر این جرایم محصوب می گردد. در این تبصره تهیه، تولید، نگهداری، ارائه، توزیع، انتشار یا معامله اینگونه محتویات را به منظور مقاصد علمی جرم قلمداد نکرده است و عامل یا عاملان آن با مجازاتی روبرو نخواهند بود.

در مباحث بعدی فصل های بعدی این قانون مورد ارزیابی قرار می گیرد.

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
تعداد امتیاز کاربران به هر رتبه
1
2
3
4
5
امتیاز: 5
مجموع آرا: 3

درباره نویسنده


تعداد کل مقالات: 64
تعداد کل نظرات : 8
تعداد کل آرا: 312
تعداد کل بازدیدها: 85364

نظرات کاربران

*