قانون جرایم رایانه ای چیست؟ (10)

قانون جرایم رایانه ای چیست؟ (10)
تاریخ انتشار : به روز رسانی : 1395/12/17

درمباحث قانون جرایم رایانه ای چیست؟ (1)، (2)، (3)، (4)،(5)، (6)، (7)، (8) و قانون جرایم رایانه ای چیست؟ (9) به فصل های اول، دوم، سوم، چهارم، پنجم، ششم، هفتم و هشتم بخش یکم اشاره ای شد. در ادامه بحث راجع به قانون جرایم رایانه ای، به بخش دهم قانون آیین دادرسی کیفری (ق.آ.د.ک.) که آیین دادرسی جرایم رایانه ای را مورد بررسی قرار می دهد و جایگزین بخش دوم قانون جرایم رایانه ای گشته است پرداخته می شود. این فصل شامل بیست و چهار ماده و پنج تبصره می باشد که در این بحث و مباحث دیگر به آنها اشاره می گردد. با توجه به اینکه مواد ق. آ.د.ک. شماره گذاری خود را نسبت به ترتیب مواد دارند. این بخش از ماده 664 آغاز می گردد.

درباره این بخش باید به طور کلی بیان کرد که آیین دادرسی مربوط به صلاحیت دادگاه ها و دادسراها، نحوه شکایت کردن و به طور کلی چگونگی روند رسیدگی یک پرونده قبل از اقدام به شکایت و تا اجرای حکم یا موقوف شدن پرونده می باشد.
ماده664ـ علاوه بر موارد پیش‌بینی شده در دیگر قوانین، دادگاه های ایران صلاحیت رسیدگی به موارد زیر را دارند:
الف ـ داده‌های مجرمانه یا داده‌هایی که برای ارتکاب جرم ‌به‌کار رفته ‌اند که به هر نحو در سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی یا حامل های داده موجود در قلمرو حاکمیت زمینی، دریایی و هوایی جمهوری‌اسلامی‌ایران ذخیره شود.
ب ـ جرم از طریق تارنماهای دارای دامنه‌ مرتبه ‌بالای کد کشوری ایران ( .ir ) ارتکاب یابد.
پ ـ جرم توسط تبعه ایران یا غیرآن در خارج از ایران علیه سامانه ‌های رایانه ‌ای و مخابراتی و تارنماهای مورد استفاده یا تحت کنترل قوای سه ‌گانه یا نهاد رهبری یا نمایندگی ‌های رسمی دولت یا هر نهاد یا مؤسسه ‌ای که خدمات عمومی ارائه می‌دهد یا علیه تارنماهای دارای دامنه مرتبه بالای کد کشوری ایران در سطح گسترده ارتکاب یابد.
ت ـ جرائم رایانه‎ ای متضمن سوء‌استفاده از اشخاص کمتر از هجده سال، اعم از اینکه بزه ‎ دیده یا مرتکب ایرانی یا غیرایرانی باشد و مرتکب در ایران یافت شود.
در این ماده صلاحیت دادگاه ها را برای رسیدگی به موضوعات فوق بیان کرده است. در ابتدای ماده قانونگذار بیان می کند که "علاوه برموارد پیش بینی شده "که منظور از آن قانون جرائم رایانه ای به طور خاص است. در تمامی بندهای فوق چکند نکته اهمیت دارد که تکرار نیز شده اند. آن نکته این است که جرم یا ابزار آن در قلمرو ایران باشد یا توسط تارنمایی که پسوند .ir دارد انجام شده باشد یا علیه سامانه های حکومتی باشد یا هدف سوءاستفاده از افراد زیر هجده سال باشد و مجرم در ایران باشد، تمامی این جرائم چون درباره ایران است یا مرتبط به حاکمیت است باید مورد بررسی قرار گیرد و پیگرد شود و در صلاحیت دادگاه های ایران است که به آنها رسیدگی کنند.

ماده665ـ چنانچه جرم رایانه ای درصلاحیت دادگاههای ایران در محلی کشف یا گزارش شود، ‌ولی محل وقوع آن معلوم نباشد، دادسرای محل کشف مکلف است تحقیقات مقدماتی را انجام دهد. درصورتی ‌که محل وقوع جرم مشخص نشود،‌ دادسرا پس از اتمام تحقیقات مبادرت به صدور قرار و درصورت اقتضاء صدور کیفرخواست می ‎ کند و دادگاه مربوط نیز رأی مقتضی را صادر می‌کند.
در این ماده جرم مشخص است ولی محل آن مشخص نباشد به همیندلیل وظیفه دادسرا محل کشف این است که به طور کامل تحقیقات را به عمل آورد و در صورت لزوم کیفرخواستی برای دادگاه ارسال تا به آن رسیدگی نماید. عدم مشخص بودن محل کشف یا مجرم مانع از تحقیق و رسیدگی نیست.
ماده666ـ قوه قضائیه موظف است به تناسب ضرورت، شعبه یا شعبی از دادسراها، دادگاههای کیفری یک، کیفری دو، اطفال و نوجوانان، نظامی و تجدیدنظر را برای رسیدگی به جرائم رایانه ‎ ای اختصاص دهد.
تبصره‌ـ مقامات قضائی دادسراها و دادگاه های مذکور از میان قضاتی که آشنایی لازم به امور رایانه دارند انتخاب می‌شوند.
در این ماده و تبصره آن به وظایف قوه قضاییه درباره تشکیل دادسرا و دادگاه نسبت به جرائم رایانه ای و رسیدگی به آن و اینکه مقامات قضایی نسبت به امور رایانه ای آشنایی لازم برای رسیدگی را داشته باشند مسائلی را بیان کرده است.
ماده667ـ ارائه ‎ دهندگان خدمات دسترسی موظفند داده ‎ های ترافیک را حداقل تا شش‌ماه پس از ایجاد حفظ نمایند و اطلاعات کاربران را حداقل تا شش‌ماه پس از خاتمه اشتراک نگهداری کنند.
تبصره۱ـ داده ترافیک، هرگونه داده ای است که سامانه های رایانه ای در زنجیره ارتباطات رایانه ای و مخابراتی تولید می‌کنند تا امکان ردیابی آنها از مبدأ تا مقصد وجود داشته باشد. این داده ها شامل اطلاعاتی از قبیل مبدأ، مسیر، تاریخ، زمان، مدت و حجم ارتباط و نوع خدمات مربوطه می ‎ شود.
تبصره۲ـ اطلاعات کاربر، هرگونه اطلاعات راجع به کاربر خدمات دسترسی از قبیل نوع خدمات، امکانات فنی مورد استفاده و مدت زمان آن، هویت، ‌نشانی جغرافیایی یا پستی یا قرارداد اینترنت ( IP )، شماره تلفن و سایر مشخصات فردی را شامل می‌شود.
این ماده به وظایف ارائه کنندگان خدمات دسترسی مربوط است و وظایف آنها را طبق قانون بیان کرده است. در تبصره های آن نیز به تعریف داده ترافیک و اطلاعات کاربر اشاره کرده است که خود تعریف کفایت می کند و احتیاج به توضیح بیشتر نیست.
ماده668ـ ارائه ‌دهندگان خدمات میزبانی داخلی موظفند اطلاعات کاربران خود را حداقل تا شش ‌ماه پس از خاتمه اشتراک و محتوای ذخیره شده و داده ترافیک حاصل از تغییرات ایجادشده را حداقل تا پانزده روز نگهداری کنند.
در اینجا نیز به وظایف ارائه دهندگان خدمات میزبانی اشاره کرده است و آنها را موظف به نگهداری اطلاعات کاربران تا شش ما پس از خاتمه اشتراک و محتوای ذخیره شده و داده ترافیکی تا پانزده روز پس از تغییر کرده است.

در ادامه به سایر مواد قانونی اشاره خواهد شد.

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
تعداد امتیاز کاربران به هر رتبه
1
2
3
4
5
امتیاز: 5
مجموع آرا: 1

درباره نویسنده


تعداد کل مقالات: 64
تعداد کل نظرات : 8
تعداد کل آرا: 312
تعداد کل بازدیدها: 85368

نظرات کاربران

*