فلسفه فال حافظ در شب یلدا | چرا در شب یلدا فال حافظ می گیریم؟

فلسفه فال حافظ در شب یلدا | چرا در شب یلدا فال حافظ می گیریم؟

همانطور که در مقالات گذشته مانند دو مقاله چرا به شب یلدا، یلدا می گویند؟ و پیشینه و تاریخچه شب یلدا | شب یلدا از چه زمانی وجود داشته است؟ ذکر شد، در شب یلدا مراسم و سنت های خاصی در قالب جشن شب یلدا از گذشته در بین ایرانیان مرسوم بوده و اجرا می شده است. یکی از این سنت های شب یلدا که البته به عقیده عده از متخصصان بعدها (قطعا در 800 سال گذشته بعد از ظهور حافظ شیرازی) به سنت های ایرانیان در شب یلدا اضافه شده است فال گرفتن با دیوان حافظ در شب یلدا است. در واقع فال گرفتن با دیوان لسان الغیب حافظ شیرازی در ایام مختلفی از سال که بیشتر مربوط به سنت های دیرین و آریایی مردم ایران زمین است رواج داشته است که از جمله آن می توان به تفال به حافظ در زمان تحویل سال نو شمسی، در شب آخرین چهارشنبه سال(چهارشنبه سوری)، در جشن تیرگان(اول تیر، بلندترین روز سال) اشاره کرد که همه این موارد در سده های اخیر و با توجه به محبوب شدن خواندن دیوان حافظ و با توجه به این نکته که حافظ لسان الغیب است انجام می شود. قطعا این سنت در چند هزار سال پیش که مراسم هایی مانند شب یلدا در ایران وجود داشته و آغاز شده است و حافظ در آن زمان ها وجود نداشته است، فال گرفتن با حافظ در شب یلدا هم وجود نداشته است!

در مورد فال گرفتن یا تفال به دیوان حافظ در شب یلدا هم مانند بسیاری از دیگر زمان ها، فلسفه دقیق این کار و فال گرفتن با دیوان حافظ مشخص نیست. اما همانطور که از لقب خواجه حافظ شیرازی – یعنی لسان الغیب- مشخص است، این شاعر، حکیم و عارف ایرانی لسان غیب داشته است یعنی می توانسته از غیب خبر دهد – که البته این موضوع را نگارنده بیشتر به دلیل ماهیت اشعار حافظ که درون مایه ای اجتماعی، عرفانی و هستی شناسی دارند و ماهیت و فلسفه وجود انسان را بیان می کنند که در هر دوران و در هر زمانی قابل تعمیم و استفاده هستند، می داند- بنابراین ایرانیان با توجه به این ویژگی حافظ شیرازی سعی کرده اند که در زمان های مختلف که به مناسبتی جشن یا دورهمی برگزار می کنند، مانند شب یلدا، از این شاعر و عارف بزرگ ایرانی برای آگاهی از آینده خود و آگاهی از غیب بهره ببرند. مشخصا این کار(فال گرفتن با دیوان حافظ) بیشتر جنبه تفننی داشته و اینکه اشعار حافظ دقیقا بتواند جنبه پیشگویی یا خبر از غیب دادن داشته باشند، را نمی توان گفت که حتما صحت دارد. البته همانطور که ذکر شد اشعار حافظ مضامینی عرفانی، اجتماعی، تعلیمی و حکیمانه دارند که این خصوصیت شعر حافظ سبب می شود که اشعار او قابل استناد یا جنبه پیشگویانه نیز داشته باشند. در واقع حافظ شیرازی توانسته با استفاده از آرایه های ادبی به گونه ای هنری و زیبا ابیات و اشعاری بیافریند که بتوان از آنها در همه زمان ها و مکان ها استفاده کرد؛ گویی که حافظ در حال پیش بینی یا پیش گویی است و وضعیتی را برای شما توصیف می کند.

برای مثال شعر زیر به گونه ای نظم شده است که می توان آن را در زمان حاضر و با توجه به موقعیت هر فردی تفسیر و معنی کرد:

زاهد ظاهر پرست از حال ما آگاه نیست

در حق ما هرچه گوید جای هیچ اکراه نیست

از این نمونه شعرهای حافظ بسیار است که قابل استناد و تفسیر با توجه به شرایط هر فرد است و بدین جهت است که ایرانیان از سده های گذشته از اشعار حافظ جهت فال گرفتن در زمان های مختلف مانند شب یلدا استفاده می کنند و این فلسفه فال گرفتن در شب یلداست.

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 3
sigmaمجموع آرا: 1

ایشان مولف مقالات سایت چگانه هستند

تعداد کل مقالات: 873
تعداد کل نظرات : 288
تعداد کل آرا: 3020
تعداد کل بازدیدها: 856067


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)