صندوق سرمایه گذاری مشترک چیست؟ انواع صندوق های سرمایه گذاری کدامند؟

صندوق سرمایه گذاری مشترک چیست؟ انواع صندوق های سرمایه گذاری کدامند؟

روش های مختلف و متعددی برای سرمایه گذاری وجود دارد از جمله باز کردن حساب های سرمایه گذاری در بانک ها، راه اندازی یک کسب و کار، خرید سهام و غیره. هر کدام از این روش های سرمایه گذاری از لحاظ ریسک و بازده که دو عامل مهم در سرمایه گذاری هستند، متفاوت هستند و برخی از آنها ریسک بالا و بازده بالایی داشته و برخی دیگر ریسک پایین و بازده پایین تری دارند. یکی از راه های سرمایه گذاری که هم از لحاظ بازده و هم ریسک/خطر سرمایه گذاری می توان گفت که در حد متوسط و متعادل قرار می گیرد، سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری(investment funds) که به صندوق های سرمایه گذاری مشترک(Mutual funds) نیز معروف هستند، می باشد. در این مقاله توضیحی مختصر در خصوص ماهیت و نحوه عملکرد این صندوق های سرمایه گذاری و انواع صندوق های سرمایه گذاری داده می شود.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری غالبا توسط کارگزاران رسمی بورس یا بانک ها تأسیس می‌شوند. در یک جمله می توان گفت که هدف از تاسیس این صندوق ها کاهش ریسک سرمایه گذاری و بهبود بازده از طریق تشکیل سبد/پرتفوی از انواع سرمایه گذاری (سهام، اوراق بهادار، سپرده سرمایه گذاری بانکی و غیره) می باشد. این صندوق ها تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار کار کرده و ارکان مختلفی دارند که بر صحت و نحوه عملکرد خوب و بازدهی مناسب آنها نظارت می کنند.

ارکان صندوق های سرمایه گذاری به شرح زیر هستند:

  • موسس صندوق سرمایه گذاری
  • مدیر سرمایه گذاری صندوق سرمایه گذاری
  • حسابرس صندوق سرمایه گذاری
  • مدیر ثبت صندوق سرمایه گذاری
  • ضامن نقد شوندگی صندوق سرمایه گذاری
  • متولی صندوق سرمایه گذاری

انواع صندوق های سرمایه گذاری مشترک

در سطح جهانی تنوع زیادی از انواع صندوق های سرمایه گذاری وجود دارند که می توان از صندوق های سرمایه گذاری بازار پول، صندوق های سرمایه گذاری سهام، صندوق های سرمایه گذاری اوراق با درآمد ثابت، صندوق های سرمایه گذاری بخشی، صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله(ETF) و صندوق های سرمایه گذاری بین المللی نام برد. در ایران صندوق های سرمایه گذاری که در حال حاضر فعالیت می کنند بیشتر از نوع صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت، صندوق سرمایه گذاری در سهام و صندوق سرمایه گذاری مختلط هستند که در زیر به توضیح هر کدام می پردازیم. البته چند صندوق سرمایه گذاری زمین و مسکن، صندوق های بازارگردانی و صندوق های نیکوکاری(با اهداف خیرخواهانه) نیز در ایران فعالیت می کنند که البته تعداد آنها انگشت شمار است. ضمن اینکه صندوق سرمایه گذاری طلا نیز در ایران در حال راه اندازی است که از نوع چهارم صندوق های سرمایه گذاری محسوب شده که در زیر توضیح داده می شوند.

صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت

این صندوق ها بین 70% تا 90% از دارایی های خود را بر روی اوراق مشارکت، سپرده بانکی، گواهی سپرده بانکی و سایر اوراق بهادار با درآمد ثابت سرمایه گذاری می کنند و مابقی دارایی های خود را که حداقل 10% است روی اوراق بورس سرمایه گذاری می کنند. این صندوق ها بازده مناسب و ریسک کمی دارند و برای افرادی که بازدهی متناسب و درآمد ثابت می خواهند مناسب است. این صندوق ها معمولا یک حداقل سود تضمین شده ای را تعیین می کنند و بصورت دوره ای(مثلا ماهانه) پرداخت می نمایند. البته در صورت حصول مازاد بر این سود تضمین شده، سود دریافتی سرمایه گذار بیشتر می شود. یک مزیت مهم این نوع از اوراق صندوق های سرمایه گذاری این است که قابلیت نقدشوندگی بالایی داشته و معمولا یک بانک نقد شوندگی آن را تضمین می کند.

صندوق سرمایه گذاری در سهام

این نوع از صندوق ها حداقل 70% از دارایی های خود را در سهام سرمایه گذاری می کنند و 30% باقی مانده را به اختیار مدیر صندوق در سهام، اوراق مشارکت، سپرده بانکی و یا سایر اوراق بهادار با درآمد ثابت سرمایه گذاری می کنند. سرمایه گذاری در سهام بورسی سبب می شود که ریسک این صندوق ها نسبت به دیگر صندوق های سرمایه گذاری بیشتر باشد. در واقع سرمایه گذاری در این صندوق ها به نوعی سرمایه گذاری در اوراق بورسی است با این تفاوت که به دلیل اینکه صندوق بر روی اوراق با درآمد ثابت نیز سرمایه گذاری کرده است، به نوعی ریسک سرمایه گذاری تعدیل می شود. تفاوت آن با خرید سهام بصورت معمول در این است که اگر شما یک دلال یا کارگزار حرفه ای بورس نباشید فعالیت حرفه ای در بورس را باید به این نوع صندوق های سرمایه گذاری محول کنید. البته این صندوق ها غالبا ضامن نقد شوندگی دارند و شما می توانید پول خود را دریافت نمایید.

صندوق سرمایه گذاری مختلط

این نوع صندوق ها از لحاظ پرتفوی/سبد سرمایه گذاری حداکثر 60% از دارایی خود را در سهام و حداقل 40% از آن را در اوراق با درآمد ثابت مثل اوراق مشارکت یا سپرده بانکی سرمایه گذاری می کنند. این صندوق های سرمایه گذاری از منظر ریسک بین دو نوع صندوق فوق الذکر قرار می گیرند-به دلیل نوع پرتفوی و سرمایه گذاری شان. این صندوق ها به دلیل اینکه بیش از نیمی از دارایی هایشان روی سهام سرمایه گذاری شده است، سود تضمین شده ندارند اما معمولا ضامن نقد شوندگی دارند.

نوع چهارم صندوق های سرمایه گذاری که یکی از انواع آن(صندوق سرمایه گذاری طلا) در ایران در حال راه اندزای است - توضیحات مربوط به آن را در مقاله صندوق سرمایه گذاری طلا چیست؟ مطالعه نمایید- صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله هستند. این صندوق ها بر روی اوراق بهادار(مانند سهام شرکت تولید کننده طلا) یا دارایی های فیزیکی(مانند طلا) سرمایه گذاری می کنند. مهمترین ویژگی این اوراق این صندوق های سرمایه گذاری قابلیت معامله یا داد و ستد آنها در بورس است و به همین دلیل تابع عرضه و تقاضا در بورس و همچنین وضعیت دارایی های فیزیکی که پشتوانه صندوق هست، می باشند. این نوع از صندوق های سرمایه گذاری می توانند از یکی از انواع سه نوع صندوق فوق الذکر باشند.

نحوه خرید و فروش سهام/واحدهای صندوق های سرمایه گذاری(مشترک)

واحدها یا همان سهام صندوق‌های سرمایه‌گذاری توسط نمایندگان مدیر صندوق(که می تواند یک بانک یا کارگزاری باشد) صادر و ابطال می‌شود. 
بنابراین کسانی که متقاضی خرید اوراق یا واحدهای صندوق سرمایه گذاری باشند، می‌توانند با مراجعه مستقیم یا غیرمستقیم به مدیر صندوق (از طریق راهنمای سایت اینترنتی آنها و یا از طریق تماس با کارگزاران یا نمایندگان صندوق) درخواست خرید اوراق را بدهند. همچنین افرادی که قصد خروج از صندوق یا فروش اوراق صندوق‌ را داشته باشند صرفاً می‌توانند با مراجعه به نماینده صندوق درخواست ابطال اوراق را بدهند. در این حالت مدیر صندوق اوراق/واحدهای سرمایه گذاری را براساس NAV (به معنای خالص ارزش دارایی های یک صندوق که بصورت روزانه محاسبه و در وبسایت صندوق اعلام می شود) محاسبه و پس از کسر هزینه‌های مربوطه ابطال و خالص وجوه را به حساب سرمایه‌گذار واریز می‌کند.

اگر مایل به مطالعه بیشتر درخصوص روش ها و برنامه ریزی برای پس انداز و سرمایه گذاری هستید، توصیه می شود مقاله چگونه برای سرمایه گذاری برنامه ریزی کنیم؛ تهیه برنامه سرمایه گذاری(1) و مقالات مشابه آن در چگانه را مطالعه نمایید.

 

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 5
sigmaمجموع آرا: 4

ایشان مولف مقالات علمی سایت چگانه بوده و به حوزه فاوا و کارآفرینی علاقه دارند.

تعداد کل مقالات: 260
تعداد کل نظرات : 65
تعداد کل آرا: 1004
تعداد کل بازدیدها: 105890


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)