سیستم اقتصادی و اجتماعی دوران هخامنشی | چرا کوروش را پادشاهی عادل می شناختند

سیستم اقتصادی و اجتماعی دوران هخامنشی | چرا کوروش را پادشاهی عادل می شناختند

یکی از بزرگترین پادشاهان دوران هخامنشی کوروش کبیر است که می توان برای او نام اولین ها را جایز دانست. این پادشاه عادل و دانا چنان به عدالت شهره بود که شهرهای مختلف آرزو داشتند که وی پادشاه آنان باشد. برای مثال شهر بابل با شوق و اشتیاق فراوان دروازه های شهر را برای کوروش کبیر باز نموده و با آغوش باز وی را پذیرفتند. در این مقاله در مورد سیاست های اقتصادی و اجتماعی حاکم بر آن دوران و پادشاهان مختلف هخامنشی صحبت می کنیم.یکی از دلایل موفقیت کوروش این بود که وی بر این باور بود که موفقیت و پیشرفت یک پادشاه و تبع آن مملکا در گرو ایجاد احساس خوشبختی در مردم آن جامعه است. کوروش در دوران زمامداری خود، از سیاست اقتصادی و اجتماعی عاقلانه ای که کمابیش بر اساس خواسته های کشورهای وابسته بود، پیروی می کرد. از این سخن او که می گوید: «رفتار پادشاه با رفتار شبان تفاوت ندارد، چنانکه شبان نمی تواند از گله‌ اش بیش از آنچه به آنها خدمت می کند، بردارد. همچنان پادشاه از شهرها و مردم همان‌ قدر می تواند استفاده کند که آنها را خوشبخت می دارد.» و نیز از رفتار و سیاست همگانی او، به خوبی پیداست که وی تحکیم و تثبیت پادشاهی خود را در تأمین خوشبختی مردم می دانست و کمتر به دنبال زراندوزی و تحمیل مالیات بر کشورهای وابسته خود بوده است. یکی از وجه های دوران پادشاهی کوروش اجتناب این پادشاه از جنگ و خونریزی بود. وی به این شهره است که بدون اینکه خونریزی انجام دهد و مردم عادی را به کشتن دهد شهرهای مختلف را فتح نموده است. همانطور که در بالا بدان اشاره نمودیم یکی از مهمترین جنبه های کوروش عدالت وی نسبت به همه اقشار مردم بود. کوروش در دوران کشورگشایی نه تنها از کشتن و کشتارهای دهشتناک خودداری کرد، بلکه به باورهای مردم احترام گذاشت و آنچه را که سربازانش کشورهای شکست خورده ربوده بودند، پس داد. به عنوان نمونه بر اساس تورات، پنج هزار و چهار سد ظرف طلا و سیم را به بنی اسراییل می بخشد، پرستشگاه‌ های مردم شکست‌ خورده را می سازد و می آراید. گزنفون می گوید "رفتار کوروش به گونه‌ ای بوده که همه می‌خواستند جز خواسته او چیزی بر آنها حکومت نکند."

بعد از کوروش کبیر پسرش کمبوجیه فرمان و سکوی فرماندهی ایرانیان را بدست گرفت. برخلاف کوروش پسرس کمبوجیه از سیاست و هوشی که پدرش داشت بهره مند نبود ولی او نیز چون پرورده دستان کوروش بود از لحاظ رحم و شفقت بر مردم عادی همانند پدر دانای خود بود. کمبوجیه با آنکه از کیاست کورش بهره‌ ای نداشت و از سیاست آزاد و دمکراتیک وی پیروی نمی کرد، ولی در دوران توانمندی خود به گرفتن مالیات از مردم شکست‌ خورده نپرداخت، بلکه مانند کوروش بزرگ به گرفتن هدیه‌ هایی چند قانع بود، ولی این سیاست از آغاز پادشاهی داریوش دگرگون گردید و پس از سپری شدن دوران زندگی داریوش، روز به‌ روز بر سنگینی مالیات افزوده شد.

ریچارد نلسون فرای ضمن گفتگو در پیرامون اوضاع اقتصادی دوران هخامنشی می نویسد "باج‌ ها و مالیات‌ های شاهنشاهی هخامنشی بسیار فراوان بود. چنین می نماید که حقوق بندر و باج بازار و عوارض دروازه و راه و مرز به گونه‌ های فراوان، و باج چهارپایان و جانوران خانگی که گویا ده درصد بود، و همچنین باج‌ های دیگری، برجای بود. شاه در نوروز، پیشکشی می گرفت و هر گاه سفری می کرد، رنجی بیشتر بر مردم تحمیل می شد.
هر شهر و کشوری برای پرداخت هزینه های خود نیازمند باج و خراج و یا به اصطلاح امروزی مالیات است. بر اساس مستندات تاریخی بعد از دوران کوروش کبیر که به هیچعنوان از مردم چیزی بعنوان مالیات دریافت نمی نمود پادشاهان بعدی به گرفتن مالیات های فراوان و سنگین پرداختند. بیشتر این پیشکشی ها و باج‌ های گوناگون به گونه پول و یا کالا پرداخته می شد. بیگاری برای ساختن و ترمیم راه‌ ها و ساختمان‌ های مورد بهره همه مردم، و مانند آنها به دست شهربانان و شاه بر مردم به فراوانی تحمیل می شد. پس چنین می نماید که زندگی برای مردم عادی بسیار دشوار بود. هزینه‌ های همگانی محلی را، با باج‌ های مخصوص آن محل انجام می دادند، زر و سیم چون سیلی گران به صندوق‌های شاه می ریخت. هنوز سخنی از ساختمان‌ ها و معدن‌ ها و تأسیسات آبیاری شاه نگفته‌ ایم که درآمدهای کلان داشت. بیشتر طلاهای گرد آمده به هنگام جنگ و یا همچون پیشکشی به مصرف می رسند."

گردآوری از کتاب کوروش کبیر

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 0
sigmaمجموع آرا: 0

ایشان مولف مقالات وبسایت چگانه هستند.

تعداد کل مقالات: 91
تعداد کل نظرات : 1
تعداد کل آرا: 54
تعداد کل بازدیدها: 5601


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)