روش ها، سیستم ها و معیارهای رتبه بندی بانک ها درجهان

روش ها، سیستم ها  و معیارهای رتبه بندی بانک ها درجهان

بانک ها و موسسات مالی و اعتباری یکی از مهمترین نهادها یا بنگاه ها در جهان هستند که باید از لحاظ صحت و بهینه بودن عملکردشان به آنها توجه شود. در این مقاله سعی می شود که یکی از روش های رتبه بندی و اعتبارسنجی بانک ها که توسط بسیاری از بانک های مرکزی در کشورهای مختلف دنیا اجرا می شود توضیح داده شود. لازم به ذکر است که رتبه بندی بانک ها توسط برخی از شرکت ها یا سازمان های اعتبارسنجی معتبر دنیا مانند موسسه مودی(Moody) یا فیچ(Fitch) نیز انجام می گیرد که البته معیارها و نحوه رتبه بندی و اعتبارسنجی این موسسات شباهت با موارد ذکر شده در زیر دارد.

در ابتدا باید بگوییم که در یک تعریف ساده رتبه بندی بانک ها و موسسات مالی و اعتباری(Banks & Thrift intuitions ratings) به معنای اعتبارسنجی آنها از لحاظ امن بودن و سلامت بانک یا موسسه مالی و اعتباری می باشد که معمولا در هر روش یا سیستم رتبه بندی یا نمره عددی یا یک حرف که نشان رتبه است به هر بانکی تخصیص می یابد.

در سیستم یا روش رتبه بندی که در اینجا معرفی می شود – به نام روش رتبه بندی کملز(CAMELS)، رتبه بندی براساس ارقام یک تا پنج صورت می پذیرد که رقم یا رتبه یک به معنای یک بانک بسیار عالی است و رتبه 5 حسب این روش رتبه بندی بدترین بانک محسوب می شود. بطور کلی در این سیستم رتبه بندی بانک ها و موسسات مالی و اعتباری، رتبه 2 و کمتر از آن یک بانک بسیار خوب یا عالی محسوب می شود و رتبه 3 و بالاتر از آن به ترتیب بانک های مطلوب محسوب نمی شوند.

این روش رتبه بندی که براساس حرف اول شش کلمه انگلیسی به نام کملز(CAMELS) رتبه بندی شده است، در واقع بانک ها را براساس همین شش معیار رتبه بندی و درجه بندی می کند. این معیارهای رتبه بندی به ترتیب حروف کلمه کملز شامل موارد زیر می شوند:

کفایت سرمایه(Capital Adequacy)

حرف C از کلمه کفایت سرمایه(Capital Adequacy) نشات می گیرد. در واقع در این معیار بازرس ها و موسسات اعتبار سنجی کفایت سرمایه را از طریق روش های تحلیل روند سرمایه ارزیابی می کنند. همچنین ارزیابان مطابقت بانک را با الزامات مربوط به ارزش خالص مبتنی بر ریسک می سنجند. همچنین موسسات مالی و اعتباری باید با قوانین و رویه های عملی بهره و سود تقسیم شده هر سهم(dividend) سازگار بوده و مطابقت داشته باشند. عوامل مورد سنجش دیگر در این معیار برنامه های رشد، محیط اقتصادی، توانایی کنترل ریسک، تمرکز وام ها و سرمایه گذاری هاست.

کیفیت دارایی ها(Asset Quality)

کیفیت دارایی ها شامل کیفیت وام های یک موسسه که نشان دهنده دریافتی های اوست را می سنجد. ارزیابی این عامل شامل رتبه بندی عوامل ریسک که موسسه/بانک با آن مواجه است و مقایسه آن با کل عواید سرمایه ای دریافتی شرکت می شود. در واقع این عامل ثبات و قوام شرکت را در هنگام مواجه با ریسک های خاص نشان می دهد. ارزیابان همچنین تاثیر ارزش بازار آزاد سرمایه گذاری ها را در مقایسه با ارزش اسمی و ثبت شده سرمایه گذاری ها می سنجند. در نهایت این عامل متاثر از سیاست ها و رویه های سرمایه گذاری موسسه مالی و اعتباری نیز می باشد.

مدیریت(Management)

ارزیابی مدیریت نشان می دهد که آیا موسسه مالی و اعتباری قادر به واکنش مناسب نسبت به فشارهای مالی می باشد یا خیر. این عامل از طریق توانایی مدیریت در مشخص کردن، سنجش، مراقبت و کنترل ریسک های فعالیت های روزمره موسسه سنجیده می شود. همچنین توانایی مدیریت در تضمین یک عملیات ایمن موسسه و سازگاری آن با قوانین ضروری و لازم الاجرا داخلی و خارجی را می سنجد.

دریافتی ها/عواید(Earnings)

توانایی موسسه مالی و اعتباری در ایجاد یک بازگشتی مناسب که بتواند فعالیت خود را توسعه دهد، رقابت پذیری را حفظ کرده و سرمایه خود را اضافه کند یک عامل مهم در رتبه بندی یک نهاد مالی از لحاظ دوام و بقا می باشد. ارزیابان این مسئله را از طریق ارزیابی رشد، ثبات، دریافتی های معوق، حاشیه سود خالص، سطح ارزش خالص و کیفیت دارایی های فعلی شرکت می سنجند.

نقد شوندگی(Liquidity)

برای ارزیابی قابلیت نقد شوندگی یک شرکت، ارزیاب ها بر حساسیست ریسک نرخ بهره، در دسترس بودن دارایی هایی که می توانند به راحتی به نقد تبدیل شوند، وابستگی به منابع مالی فرار کوتاه مدت و صلاحیت فنی ALM این عامل را می سنجند.

حساسیت(Sensitivity)

حساسیت تحت تاثیرقرار گرفتن موسسه مالی هنگامیکه در معرض ریسک خاصی قرار می گیرد را شامل می شود. ارزیاب ها حساسیت یک موسسه مالی را نسبت به ریسک بازار با نظارت بر مدیریت تمرکز اعتبارات آن ارزیابی می کنند. با این روش، ارزیاب ها قادر به مشاهده این مسئله هستند که چگونه وام دهی/قرض به یک صنعت خاص می تواند یک موسسه مالی و اعتباری را تحت تاثیر قرار دهد. این وام ها شامل وام به بخش های کشاورزی، بهداشت و درمان، کارت های اعتباری، بخش انرژی و غیره می شود. در معرض مبادلات ارز، کالا یا اجناس خاص، اوراق سهام، اوراق مشتقه قرار گرفتن نیز از دیگر معیارهای سنجش این عامل/معیار رتبه بندی بانک هاست.

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 5
sigmaمجموع آرا: 1

ایشان مولف مقالات علمی سایت چگانه بوده و به حوزه فاوا و کارآفرینی علاقه دارند.

تعداد کل مقالات: 231
تعداد کل نظرات : 49
تعداد کل آرا: 807
تعداد کل بازدیدها: 59242


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)