جهان بینی خیام | خیام چطور شاعری جهانی شد؟

جهان بینی خیام  | خیام چطور شاعری جهانی شد؟

در آسمان ادبیات فارسی نام های بزرگی به چشم می خورد که هر کدام آوازه ای جهانی دارند. در میان شاعران بزرگ ایران خیام در جهان شهرت قابل توجهی دارد. رباعیات خیام چه ویژگی هایی دارند که جهانی شده اند؟

عمر خیام از جمله حکیمان و شاعران نامی ایران زمین است که در اواخر قرن پنج و سال های آغازین قرن شش هجری در نیشابور می زیسته است. او در شعر و ادب فارسی نماینده یک بینش و جهان بینی خاص و منحصر به فرد است که در شاعران پس از خود نیز بسیار مؤثر عمل کرده است. ذهن باز و فکر  ژرف او را آن‌چنان در اقیانوس سوال‌های بی جواب شناور کرده است که بعد از آن همه مرارت در پاسخگویی به سوالاتش و رسیدن به دانایی، به نادانی خود اعتراف می‌کند.

 

ترجمه رباعیات خیام

در مورد آثار خیام، پژوهش های بسیار زیادی به زبان فارسی و زبان های زنده دیگر در دنیا انجام شده است. اقبال خوبی که از خیام و اشعارش در سراسر گیتی به عمل آمده، موجب شده ترجمه این رباعیات به زبان های دیگر صورت گیرد.

در پایان قرن ۱۹ میلادی فیتز جرالد انگلیسی با ترجمه هنرمندانه رباعیات خیام، او را شهره کشورهای مختلف ساخت. این رونق پربار و روز افزون، ایرانیان را ترغیب کرد تا به بازبینی و تحقیق در مورد ابعاد زندگی و شخصیت این شاعر بزرگ اهمیت بیشتری بدهند.

 

محتوای رباعیات خیام

رباعیات خیام بسیار ساده و بی آرایش و در عین حال همراه با فصاحت و بلاغت و در بر گیرنده مفاهیم بلند در کلمات موجز و محکم است. در این رباعی ها شاعر نظرات فلسفی خود را که اغلب در مواردی از جمله حیرت درباره رموز کاینات و اینکه سرنوشت بشر مشخص نیست می باشد، تبیین می کند.

او در روزگار خود شهرتی در شعر و سرایش و ادبیات نداشته است و از او فقط به عنوان حکیم و فیلسوف اهل علم یاد می کردند. اما مدت ها بعد که رباعی های ظریف و فلسفی او شهرتی به دست آورد نام او در شمار شاعران در آمد. گذرا بودن دنیا، توصیه به اغتنام فرصت، شک و حیرت، پرسش درباره مرگ از مهم ترین درون مایه های شعری اوست.

هسته مرکزی مفهوم ناپایداری دنیا در«کوزه» تجلی یافته است و این اسم به نام خیام معروف شده است.

 

تعداد رباعیات خیام

به موجب اقبالی که به رباعی های فیلسوفانه او شده است باعث شده بسیاری از رباعی های فلسفی دیگر شاعرهای ایرانی به اشتباه، به او منسوب شوند. علت این که هر چه به روزگار معاصر نزدیکتر می شویم تعداد رباعیات منسوب به خیام بیشتر می گردد، همین امر است. تعداد رباعی های خیام بر طبق پژوهش هایی معتبر و با دقت، 150 تا 200 رباعی عنوان شده است.

معمولا انتشار رباعیات خیام برای مخاطبان عمومی بر اساس تصحیح محمد علی فروغی و قاسم غنی است.

 

پژوهش هایی پیرامون خیام

پژوهش هایی که در زمینه رباعیات خیام صورت گرفته است گاه ضد و نقیض هم هستند. در ابتدا صادق هدایت با نوشتن مقاله ای دیدگاه خود را درباره اندیشه و شخصیت خیام بیان کرد؛ سپس کتابی با عنوان «ترانه های خیام» منتشر و در آن خیام را یک پوچ گرای بی اعتقاد معرفی کرد.

نگاهی دیگر به خیام پژوهش های محمد علی فروغی و قاسم غنی است. آن ها در اثر خود پیرامون خیام، نگرش افرادی را که اشعار خیام را استدلالی بر کافر بودن او می دانند، نقد و بررسی شده و بر مذهبی بودن خیام و تحیر وی در امور عالم و معمای بزرگ عالم تاکید می کنند.

 

 

 

منابع: تاریخ ادبیات ایران جلد اول تالیف دکتر ذبیح الله صفا

در پارسی. تالیف دکتر محسن ذوالفقاری و حجت الله امید علی.

 

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 0
sigmaمجموع آرا: 0

حمیدرضا عرفانی فر مولف مقالات علمی سایت چگانه است. به زودی اطلاعات فردی بیشتری از ایشان در معرض دید شما خواننده ی گرامی قرار خواهد گرفت.

تعداد کل مقالات: 14
تعداد کل نظرات : 0
تعداد کل آرا: 5
تعداد کل بازدیدها: 482
جهان بینی خیام | خیام چطور شاعری جهانی شد؟
چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 0
sigmaمجموع آرا: 0


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)