تخریب خلاق چیست؟ نقش و اهمیت تخریب خلاق(Creative Destruction)

تخریب خلاق چیست؟ نقش و اهمیت تخریب خلاق(Creative Destruction)

در حوزه کارآفرینی در یک اقتصاد مسئله خلاقیت و نوآوری اهمیت ویژه ای دارد. این اهمیت از آنجا ناشی می شود که اساسا محرک و موتور اقتصادی هر کشور یا جامعه ای بحث کارآفرینی، اشتغال و تولید است که این سه مقوله نیز بدون استفاده از روش ها و ابزارهای خلاقیت و نوآوری نمی توانند پیشرفت داشته و توسعه یابند. حال در زمینه خلاقیت و نوآوری نیز مفاهیم، رویکردها و تکنیک های مختلفی وجود دارد و این دو ابزار کارآفرینی می توانند به اشکال و نمودهای مختلف و متعددی ظهور کنند. یکی از اشکال و نمودهای خلاقیت و نوآوری مفهومی به نام تخریب خلاق(Creative Destruction) است. تعریف و معنای این مفهوم تقریبا از واژگان آن که با هم در تضاد هستند مشخص است، اما ما در ادامه سعی داریم که مفهوم، نقش و اهمیت تخریب خلاق را توضیح و تشریح کنیم. 

مفهوم تخریب خلاق(Creative destruction و به آلمانی schopferische Zerstorung) توسط اقتصاد دان معروف اتریشی امریکایی به نام جوزف شومپیتر(Joseph Schumpeter) از دهه 1950 میلادی ابداع شده است – البته مفاهیم مشابه آن در کارهای اقتصاد دانان و نظریه پردازان اقتصادی و جامعه شناسی مانند کارل مارکس نیز وجود داشته است. ضمن اینکه این مفهوم با مفاهیم فلسفی نیز قابل تعریف است. این مفهوم ریشه در نظریات نواوری اقتصادی و چرخه های کسب و کار(Business cycle) دارد. به بیان ساده این مفهوم براساس شکل گیری دوره های مختلف اقتصادی و هر صنعت که بواسطه نوآوری هایی شکل می گیرند، تبیین و تعریف شده است.

در تعریف شومپیتر تخریب خلاق فرایند سکون صنعتی(یک صنعت) که متعاقبا ساختار اقتصادی را از درون متحول کرده و متعاقبا ساختار قدیمی را تخریب کرده و در نهایت یک ساختار جدید ایجاد می کند. این تعریف از تخریب خلاق را می توان به زبان ساده اینطور بیان کرد که خلاقیتی که مخرب است یک صنعت(یا در برخی مواقع کل یک اقتصاد) را از درون تخریب کرده و با خلاقیت و نوآوری جدید یک ساختار صنعتی/اقتصادی جدید ایجاد می کند. مفهوم تخریب خلاق با چرخه های کسب و کار یا چرخه های یک صنعت نیز ارتباط می یابد. بدین معنا که هر صنعت یا کسب و کاری یک دوره یا چرخه دارد که بواسطه یک خلاقیت و نوآوری می تواند تخریب شود و یک صنعت یا کسب و کار کاملا جدید شکل بگیرد. البته میزان این تخریب یا تحول متفاوت است و بسته به نوع نوآوری دارد.

خواستگاه مفهوم تخریب خلاق به دیدگاه های کاپیتالیستی(Capitalism) و این نگاه که در یک اقتصاد کاپیتالیستی رشد اقتصادی پایدار نیازمند یک نیروی متحول کننده است، بر می گردد. در این نگاه یک اقتصاد بدون وجود رویه ها یا افرادی که بتوانند با خلاقیت و نوآوری نیازهای جامعه را برآورده کنند، رشد و توسعه ندارد و در سکون و رکود به سر می برد. این کار توسط افرادی به نام کارآفرین – برای آشنایی با مفهوم کارآفرینی و کارآفرین به مقاله کارآفرینی چیست؟ رجوع کنید- صورت می پذیرد. در واقع این کارآفرینان هستند که با تخریب خلاق- که البته می تواند منجر به تخریب یک صنعت، یک بنگاه و حتی بیکار شدن نیروی کار گردد- محصول/خدمت/فرایندی نو را وارد یک اقتصاد کرده و منجر به توسعه آن اقتصاد می شوند. در واقع در یک جامعه و یک اقتصاد، کارآفرینان با نوآوری و تخریب خلاقی که انجام می دهند سبب می شوند که محصولات و خدمات جدیدی و بدیعی وارد بازار شود که به نیازهای آن جامعه را بهتر برآورده می سازند، حتی اگر این نوآوری و تخریب خلاق منجر به صدماتی به برخی از بنگاه ها یا صنایع شود. البته باید توجه داشت که هر نوآوری خود یک چرخه و دوره دارد و می تواند با یک تخریب خلاق/نوآوری دیگر از دور خارج گردد.

در مقاله نمونه ها و مطالعات موردی از تخریب خلاق نمونه هایی از تحقق و کاربرد تخریب خلاق در دوره های اقتصادی و چرخه های کسب و کار مختلف بیان می شوند.

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 5
sigmaمجموع آرا: 1

ایشان مولف مقالات علمی سایت چگانه بوده و به حوزه فاوا و کارآفرینی علاقه دارند.

تعداد کل مقالات: 231
تعداد کل نظرات : 49
تعداد کل آرا: 807
تعداد کل بازدیدها: 59257


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)