تاریخچه شبکه های اجتماعی مجازی

تاریخچه شبکه های اجتماعی مجازی

شبکه ‌های اجتماعی مجازی، نسل جدیدی از وب‌سایت‌ های اینترنتی هستند. در این وب‌ سایت ‌ها، کاربران اینترنتی حول محور مشترکی به‌صورت مجازی دور یکدیگر جمع می‌شوند و جماعت‌ های آنلاین را تشکیل می‌دهند. هزاران شبکه‌ی اجتماعی در اینترنت فعال هستند که هر کدام بر مبنای موضوع خاصی راه‌اندازی شده‌اند. رسانه‌های اجتماعی در سال‌های اخیر در زندگی آنلاین و آفلاین کاربران اینترنتی آنچنان تاثیرگذار بوده‌اند که شکل‌های ارتباطات اجتماعی نیز از این رسانه ‌های جدید تاثیر پذیرفته است.

 

امروزه شبکه های اجتماعی را می توان در سبد هر خانواده ای مشاهده کرد،نیاز به در شبکه بودن برای اکثریت مردم از نانوا گرفته تا غصاب وهر حرفه ای که تاکنون از اینترنت فراری بودند نیازی استراتژیک شده است.شبکه های اجتماعی، اصطلاحی است که برای نخستین بار در سال ۱۹۵۴ توسط جان بارنز که در حوزه‌ی انسان شناسی اجتماعی فعالیت می‌کرد، ابداع شد. او تحقیقی در مورد گروه‌ های اجتماعی در بخشی از نروژ انجام می‌داد و اصطلاح شبکه اجتماعی را در آن تحقیق برای توصیف رابطه بین انسانها و تحلیل مکانیزم‌های ارتباطی و خصوصاً تصمیم گیری آنها به کار برد.جان بارنز، بعدها ضمن اینکه از توسعه مفهوم شبکه های اجتماعی ابراز خوشحالی می‌کرد، خود از این حوزه فاصله گرفت و به سمت جامعه شناسی دانش که حوزه‌ی مورد علاقه‌ی خودش بود بازگشت.اگر ما هم بخواهیم به تعریف شبکه های اجتماعی از نگاه او رجوع کنیم، می‌توانیم بگوییم ":شبکه های اجتماعی، هنگامی به وجود می‌آیند که ساختاری از گره‌‌های مرتبط به هم شکل می‌گیرند. هر گره، یک فرد یا یک گروه یا یک سازمان است".شبکه های اجتماعی در بستر یک جامعه اطلاعاتی پیچیده،کارکرد موثر شبکه(همگرایی)را تصویر می کند،وبا نگاهی دقیق تر،جامعه ترکیبی است از شبکه های متعدد: شبکه های میان سازمان ها،شبکه درون سازمانی،شبکه های شخصی ورایانه ای واطلاعات از طریق همین بزرگراه ها جاری می شود  با این شکل از تعریف شبکه های اجتماعی، همانطور که در ابتدا توضیح دادیم، شبکه های اجتماعی قدمتی به اندازه‌ی انسان بر روی کره زمین دارند و البته می‌توان گفت مطالعه‌ی علمی و ساختار یافته‌ی این شبکه ها، از سال ۱۹۵۴ آغاز شده است.شبکه های اجتماعی مجازی را می توان در هفت گروه دسته بندي کرد. شبکه هاي اجتماعی، وبلاگ ها، ویکی ها، پادکست ها،فروم ها، کامیونیتی هاي محتوایی و میکروبلاگ ها هفت نوع رسانه هاي اجتماعی محسوب می شوند.شبکه اجتماعی مجازی زنجیره ای از ارتباطات و گره های شبکه اجتماعی یا حضور غیر فیزیکی افراد در یک محل مجازی است.در شبکه اجتماعی مجازی ارتباط افراد و سازمانها یا گروهها رو در رو و بدون واسطه نیست بلکه به ابزاری به نام اینترنت بستگی دارد. این روزها وقتی صحبت از شبکه اجتماعی در اینترنت می شود در واقع در حال صحبت از نوع مجازی و غیر قابل لمس شبکه ای از ارتباطات انسانی هستیم .

همزمان با ظهور شبکه های اجتماعی مجازی اصطلاحات جدیدی مثل رسانه اجتماعی و مهندسی اجتماعی نیز به گوش می خورند .رسانه اجتماعی بدون وجود اینترنت و شبکه اجتماعی مجازی بی معنا خواهد شد و در واقع رسانه اجتماعی ابزارهای نرم افزاری تحت وبی را می گویند که به کاربران اجازه به اشتراک گذاری، ایجاد یا استفاده از محتوای تولید شده را می دهد و در واقع رسانه اجتماعی بستر یا باعث تشکیل یک شبکه اجتماعی می شوند یا ابزاری است که در یک شبکه اجتماعی برای به اشتراک گذاری محتوا استفاده می شود.

سایت های شبکه‌ی اجتماعی در چند سال اخیر است که در دنیای اینترنت جایگاه قابل توجهی پیدا کرده‌اند، ولی قدمت آنها به بیش از یک دهه پیش برمی‌گردد. از سایت سیکس‌دگری به‌عنوان نخستین شبکه‌ی اجتماعی یاد کرده‌اند. این وب‌ سایت در سال ۱۹۹۷ راه‌اندازی شد و به‌کاربرانش اجازه می‌داد پروفایل (صفحه‌‌ای شخصی شامل مشخصات و تصاویر فردی) بسازند و لیستی از دوستان‌شان ایجاد کنند. نخستین تجربه‌ی شبکه‌ی اجتماعی موفق نبود و این سایت سه سال بعد تعطیل شد. اما در این فاصله چند سایت دیگر نیز با چنین رویکردی راه‌اندازی شدند. از جمله این سایت ‌ها می‌توان به اشین‌اونیو و بلک‌پلنت اشاره کرد. اغلب شبکه های اجتماعی اولیه با هدف دوست‌یابی و سرگرمی راه‌اندازی می‌شدند.

لایوژورنال و رایز از جمله اولین شبکه های اجتماعی با اهداف حرفه‌ای بودند. لایوژورنال شبکه‌ی اجتماعی مبتنی بر مرور ژورنال ‌ها بود و در رایز نیز کاربران می‌توانستند حول فعالیت‌های تجاری‌شان شبکه‌سازی کنند. راه‌اندازی شبکه‌ی اجتماعی رایز در سال ۲۰۰۱ شروع دومین موج از شبکه های اجتماعی بود که فعالیت این نوع وب‌سایت ها را از تمرکز بر حوزه‌ی سرگرمی خارج کرد. در ادامه‌ی همین موج بود که سایت لینکد‌این نیز راه‌اندازی شد که هنوز فعالیت آن به‌عنوان مهم‌ترین شبکه‌ی اجتماعی حرفه‌ای و تجاری ادامه دارد.‌ در این سال‌ها شبکه های اجتماعی، وب‌سایت های حاشیه‌ای در دنیای مجازی محسوب می‌شدند و هنوز وب ‌سایت‌ های کلاسیک «وب‌ ۱»ی در اینترنت حرف اول را می‌زدند.

اصطلاح «وب ۱» اشاره به اینترنت در قرن گذشته دارد که کاربران نقشی کمرنگ در دنیای مجازی داشتند و استفاده از وب‌ سایت‌ های ایتترنتی اغلب فرآیند ارتباطی یک‌‌ سویه از جانب رسانه به مخاطب بود. از سال‌ های آ‌غازین هزاره‌ی جدید دنیای اینترنت وارد دوره‌ی وب ۲ (Web 2.0) شد که در آن پایگاه‏ های تعاملی اهمیت بیشتری پیدا کردند و نقش کاربران برجسته‌تر شد. در دوره‌ی «وب ۲» وب ‌سایت ‌های تعاملی که فعالیت ‌شان برمبنای حضور کاربران پیش می‌رفت به‌تدریج اهمیت بیشتری پیدا کردند و شبکه ‌های اجتماعی یکی از انواع این ‌وب ‌سایت ها بودند. با گسترش فضای وب ۲یی کم‏کم سروکله‌ی شبکه های اجتماعی جدی ‌تر پیدا شد که در سال‌های بعد هر کدام به غول‌های اینترنتی تبدیل شدند.اورکات، های‌فایو ، مای‌اسپیس و فیس بوک مهم‌ترین این سایت‌ ها بودند که همگی در سال‌ های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۴ شروع به فعالیت کردند.

نسل اول وب( 1990 تا 2000 ) شامل ايميل، وب سايت، موتورهاي جستجو، يلو پيج ها، دايركتوري ها، چت روم هامي باشدو نسل دوم وب( 2000 تا 2009 ) شبكه هاي اجتماعي مجازی يا رسانه هاي اجتماعي مجازی نيز شامل وبلاگ ها، ميكروبلاگ ها، شبكه هاي دوست يابي، شبكه هاي اجتماعي، ويكي ها، سايت هاي اشتراك گذاري، پيام رسان ها، تالارهاي گفتگو، گروه هاي ايميلي، خبرخوان ها، پادكست ها، لينكدوني هاي عمومي است.

شبکه های اجتماعی مجازی با رسانه های جمعی تفاوت هایی دارند.در این بخش به یکی از مهم ترین تفاوت هاي شبكه هاي اجتماعي با رسانه هاي جمعي اشاره می نمائیم. اين دو اصطلاح در بسياري از موارد به يك معنا به كار برده مي شوند و در برخي موارد واقعاً هم مصاديق مشتركي دارند،ولي تفاوت هايي ميان اين دو اصطلاح وجود دارد كه مي توان در توضيح آن بيان كرد. شبكه هاي اجتماعي محيط هايي هستند كه براي ايجاد انواع ارتباط ميان انسان ها مورد استفاده قرار مي گيرند، ولي رسانه هاي اجتماعي يا جمعي، ابزارهايي براي به اشترا ك گذاري اطلاعات   مي باشند. هر چند كه بسياري از رسانه ها براي توسعه فعاليت هاي خود داراي پايگاه هايي در شبكه اجتماعي هستند كه از آن طريق به انتشار توليدات خود در اين دسته از فضا ها نيز اقدام كرده اند اما اين بدان معنا نيست كه شبکه هاي اجتماعي مترادف رسانه ها مي باشند، بلكه ويژگي شبكه هاي اجتماعي برقراري نوعي رابطه دو يا چند سويه ميان كاربران حقيقي و يا حقوقي با يكديگر از طريق تبادل اطلاعات و ايجاد مسيرهاي مجازي ارتباطات است. در حالي كه در فعاليت رسانه ها اين موضوع با محدوديت قابل توجهي مواجه مي باشد. مفهوم شبکه هاي اجتماعي در برگيرنده تمام ساختار شبكه هاي وفعاليت هاي ديجيتالي اعم از مضامين، مندرجات، محتويات و اقدام هايي است كه از طريق شبکه هاي ديجيتالي هدایت می شود.

زمانی که کلمه «اجتماعی» را از هر دو اصطلاح رسانه ‌های اجتماعی  و شبکه های اجتماعی حذف کنیم، تنها رسانه‌ها و شبکه‌ها  باقی می‌ماند و این دو کلمه اصلی‌ترین تفاوت بین آنهاست. رسانه‌ها مسوول پخش پیام به توده‌ها هستند در حالی که شبکه‌ها مسوول تعامل با مردم به صورت جداگانه هستند؛ به عبارتی بهتر رسانه ‌های اجتماعی کانالی برای پخش پیام است و به عنوان یک یک استراتژی محسوب می شوند، در حالی که شبکه ‌های اجتماعی می‌تواند به عنوان یک وسیله یا ابزاری برای اتصال با سایر افراد استفاده شود. در واقع شما می‌توانید این دو را در زیر چتر وب ۲ قرار دهید.

به بیانی دیگر، رسانه ‌های اجتماعی در واقع یک استراتژی برای دستیابی به گروه های خاصی از مردم است در حالی که شبکه‌ های اجتماعی یک ابزار برای اتصال با مردم است.به عنوان مثال LinkedIn یک شبکه اجتماعی محبوب است که مردم برای تعامل حرفه ای برای کسب و کار استفاده می‌کنند. اما یوتیوب محبوب ترین سایت بارگذاری و اشتراک ویدیو برای تمام جهان است. این یک مثال ساده و کامل از تفاوت بین توده و مردم در تعاریف رسانه و شبکه وجود دارد.با این حال امروز فیس بوک، توییتر و گوگل پلاس قابلیت‌ها و ویژگی های شبکه‌ ها و رسانه های اجتماعی را باهم دارند و در واقع این دلیل سردرگمی بین این دو است. به عنوان مثال توییتر یک شبکه اجتماعی است، اما شبکه های اجتماعی توییتر نیست. زیرا توییتر تمام قابلیت های شبکه های اجتماعی را ارایه نمی دهد اما ساختار آن منطبق بر استراتژی شبکه های اجتماعی است. در عین حال می‌توان آن را شبکه اجتماعی نامتقارن نیز نامید.

بنابراین رسانه‌ های اجتماعی راهی برای انتقال و یا اشتراک‌ذاری اطلاعات با مخاطبان گسترده‌ای است. هر کسی فرصت برای ایجاد و توزیع اطلاعات دارد. لذا همه نیاز به اتصال اینترنت دارند و این امر قابلیت رقابت را ایجاد می‌کند، در حالی که شبکه های اجتماعی عامل تعامل است. گروه هایی از مردم با منافع مشترک، یا ذهن مشابه، وابسته با یکدیگر که در سایت های شبکه های اجتماعی رابطه ایجاد می‌کنند.

سبک ارتباطات رسانه‌ های اجتماعی بیشتر شبیه کانال‌ های ارتباطی است و مانند فرمت ارائه پیام است. همانند تلویزیون، رادیو یا روزنامه؛ رسانه‌های اجتماعی محلی برای مراجعه شما نیستند بلکه آنها سیستمی ساده برای انتشار اطلاعات به دیگران  به شمار می‌روند. در حالی که در شبکه های اجتماعی ، ارتباط دو طرفه است. ارتباط بسته به نوع مطلب، موضوع یا فضای اطراف هرجسم (مانند اتمسفر) است، مردم برای پیوستن به دیگران و افرادی با تجارب و سوابق مشابه دور هم جمع می‌شوند. گفتگوهای در هسته شبکه های اجتماعی و به واسطه توسعه روابط است.

شبکه ‌های اجتماعی مجازی، نسل جدیدی از وب‌سایت‌ های اینترنتی هستند. در این وب‌ سایت ‌ها، کاربران اینترنتی حول محور مشترکی به‌صورت مجازی دور یکدیگر جمع می‌شوند و جماعت‌ های آنلاین را تشکیل می‌دهند. هزاران شبکه‌ی اجتماعی در اینترنت فعال هستند که هر کدام بر مبنای موضوع خاصی راه‌اندازی شده‌اند. رسانه‌های اجتماعی در سال‌های اخیر در زندگی آنلاین و آفلاین کاربران اینترنتی آنچنان تاثیرگذار بوده‌اند که شکل‌های ارتباطات اجتماعی نیز از این رسانه ‌های جدید تاثیر پذیرفته است.

 

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 5
sigmaمجموع آرا: 2

ایشان مولف مقالات سایت چگانه هستند

تعداد کل مقالات: 14
تعداد کل نظرات : 0
تعداد کل آرا: 14
تعداد کل بازدیدها: 75


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)