اعتدال در زندگی | چگونه در زندگی همواره میانه رو و معتدل باشیم؟

اعتدال در زندگی | چگونه در زندگی همواره میانه رو و معتدل باشیم؟

یکی از کلیدهای طلایی خوشبختی در زندگی اعتدال و میانه روی است. اما اعتدال چیست؟ و چگونه در زندگی آن را رعایت کنیم؟

همه ما می دانیم افراط و تفریط در زندگی، امری ناپسند است. خروج از مرز اعتدال در زندگی دیدگاه دیگران را نسبت به ما منفی می سازد و برعکس کسانی که همواره روی خط اعتدال حرکت می کنند محبوب دیگران هستند، پس خروج از اعتدال در زندگی ناشی از نادانی و کم خردی است و اعتدال نشانه دانایی است.

 

پشیمانی، نتیجه خروج از اعتدال در زندگی است

افراط و تفریط پشیمانی به دنبال دارد. اگر اعتدال نداشته باشیم و فرصت های زندگی را از دست بدهیم پشیمان خواهیم شد.

امام علی(ع) می فرمایند: میوه تفریط پشیمانی و میوه دور اندیشی، سلامتی است. بنابراین دوراندیشی، درخت پر ثمری است که میوه آن سلامتی است و نقطه مقابل آن تفریط، درخت بی ثمری است که میوه آن ندامت و پشیمانی است.

حضرت علی (ع) در حدیثی دیگر می فرماید: هر کس در عمل کوتاهی کند، گرفتار حزن می شود.

در زندگی هر فرد، فرصت های فراوانی برای موفقیت و پیشرفت وجود دارد. انسان خواهان این است که در همه فرصت هایش به پیروزی برسد. وقتی که فردی فرصت ها را غنیمت ندانسته و سستی و کوتاهی کند، اندوه زمان از دست رفته را می خورد.

 

اعتدال و میانه روی از نظر امام علی (ع)

حضرت علی(ع) در سخنان ارزشمند خود در کتاب نهج البلاغه، به موضوع میانه روی اشاره کرده است. آن حضرت در حکمت 140 نهج البلاغه می فرماید: کسی که میانه روی کند، تهی دست نخواهد شد. این حدیث نشان دهنده این است که ما باید در خرج و مخارج زندگی میانه رو باشیم. اسراف فقر و تهی دستی به دنبال خود می آورد. امکانات انسان را ضایع می کند و مهم ترین نکته این که ناشکری نسبت به نعمت های پروردگار است. از طرفی دیگر سختگیری در خرج و مخارج، بخل و خساست است و نوعی دیگر از ناشکری از خداست.

هم بخشنده باشید، هم اسراف نکنید. حضرت علی(ع)، در حدیثی دیگر می فرمایند: بخشنده باش، اسرافگر نباش. حسابگر باش اما سخت گیر نباش.

 

مهم ترین اموری که باید در آن ها میانه روی کنیم

  • اعتدال در دوستی و دشمنی

در دوستی، نباید افراط و زیاده روی کرد. حتی در دشمنی نیز نباید این گونه بود. هر کس دشمنی را از حد بگذراند، گناه می کند و هر کس کوتاهی کند، مورد ظلم واقع می شود.

خیلی مشکل است که انسان در هنگام خصومت، خود را کنترل کند. حتی بهترین انسان ها هم گرفتار زیاده روی در آتش خشم و ناراحتی خود می شوند.

کنترل نکردن خشم، ظلم و ستم، ریختن آبروی دیگران، گفتن سخنان ناپسند و گناهان دیگر را در پی دارد.

از طرف دیگر در گرفتن حق نباید کوتاهی کنیم تا گرفتار ظلم به خود شویم.

در سوره بقره آیه 279 آمده است: نه ظلم کنید و نه مظلوم واقع شوید.

 

  • میانه روی در ستایش و نکوهش

در جهت تریبت و اصلاح از تشویق و تنبیه استفاده می کنیم. در ستایش کردن یا نکوهش دیگران نباید میانه روی را از نظر دور کنیم.

 

  • میانه روی در ستایش دیگران

 ستایش دیگران به قصد تشویق فرد، انگیزه و شوق در او ایجاد می کند. موتور محرکی می شود برای این که بیشتر حرکت کند و به خواسته هایش برسد. تلاش بیشتر را در پی دارد و موجب حرکت و رشد افراد جامعه می شود.

میانه روی در نکوهش دیگران

از سوی دیگر وقتی به قصد تنبیه از دیگران انتقاد می کنیم او را از کار نامطلوب باز می داریم. اما در نکوهش دیگران باید اعتدال را رعایت کنیم. بنا بر آنچه در احادیث آمده است، زیاده روی در سرزنش لجاجت می آورد و کینه توزی و دشمنی را به دنبال دارد.

نکته دیگر این که در مجازات خطا کار نباید خوبی ها و نیکی های او را به دست فراموشی بسپاریم.

 

نکات طلایی در بیان خوبی و بدی دیگران

 لازم است به یاد داشته باشیم:

  • مانند آیینه ای که همه چیز را همان گونه که هست نشان می دهد، ما نیز خوبی ها و بدی های دیگران را همان گونه که هست نشان دهیم.

 

  • اگر کسی را بیش از میزان لیاقتش، مدح کنیم چاپلوسی و اگر کمتر از میزان باشد، یا حسادت کردیم یا  این که در بیان آن ناتوان هستیم.

 

 

منبع: درسنامه نهج البلاغه  جلد اول.

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 5
sigmaمجموع آرا: 1

ایشان مولف مقالات سایت چگانه هستند.

تعداد کل مقالات: 15
تعداد کل نظرات : 1
تعداد کل آرا: 12
تعداد کل بازدیدها: 370
اعتدال در زندگی | چگونه در زندگی همواره میانه رو و معتدل باشیم؟
چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 5
sigmaمجموع آرا: 1


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)