استقبال از نوروز در سنت های باستانی | آداب و رسوم نوروز در آذربایجان

استقبال از نوروز در سنت های باستانی | آداب و رسوم نوروز در آذربایجان

یکی از کشورهایی که به همراه ایران عید نوروز در ان گرامی داشته می شود و هر ساله جشن های باشکوهی به این مناسبت برگزار می کند، کشور جمهوری آذربایجان می باشد. بر اساس سنت ها و تاریخ در کشور آذربایجان قبل از عید نوروز، چهار تا از سه شنبه های آخر سال منتهی به نوروز جشن گرفته می شوند.

نوروز یکی از باستانی ترین و دوست داشتنی ترین عیدها در آذربایجان و ایران می باشد که از دیدگاه نجومی آغازگر سال جدید و تجدید حیات در طبیعت است. به طور عملی این عید از 20 یا 21 مارس شروع می شود ولی قبل از عید نوروز، در آذربایجان چهار تا از سه شنبه های آخر سال جشن گرفته می شود. هر کدام از این سه شنبه های آخر سال دارای سنت، شرایط، آیین و رسم و رسوم منحصر به خود می باشد. بر اساس مشاهدات در طول قرن های گذشته اجداد ما فصل زمستان را به سه بخش تقسیم می کردند. بخش اول چله بزرگ که 40 روز بود بخش دوم چله کوچک که 20 روز بود و در نهایت بخش سوم ماه خاکستری که 30 روز آخر را شامل می شد. مردم سه تا از جشن های سه شنبه آخر سال را در چله کوچک برگزار می کردند که به آنها سه شبنه دزد (Thief Tuesdays) می گفتند و سه شنبه چهارم را در ماه خاکستری که به سه شنبه صادق (Right Tuesdays ) معروف بود، جشن می گرفتند. اسم هر کدام از این عیدها با تغییرات طبیعت، آمدن بهار و اعتقادات باستانی مرتبط بود.

بر اساس باورها، سه شنبه دزد، که همزمان با چله کوچک بود، زمانی است که هوای، آب، درختان به آرامی بهار را درک می کنند و زندگی دوباره به طبیعت باز می گردد. اگر چه در سه شنبه صادق است که زمین، هوا و آب از خواب زمستانی بیدار می شوند. ولی مردم معتقد بودند که در اولین سه شنبه آب می گوید «برو» که منظور حرکت آب بعد از مدت زمانی طولانی انجماد است چرا که دیگر سرما و زمستان قدرت ندارند. در دومین سه شنبه گیاهان جوانه می زنند، خاک برف و یخ را ذوب می کند و دانه های جوانه می زنند، گیاهان رشد می کنند. در سه شنبه سوم موجودات دیگر از خواب زمستانی بیدار می شوند، خون در بدن حیوانات، پرندگان و انسان گرم می شود، طبیعت به صورت کامل زندگی دوباره را آغاز می کند.

امروزه این جشن ها را سه شنبه های آب، آتش، باد و زمین می نامند. که هر کدام دارای قواعد، آداب و رسوم و مراسمات مختص به خود می باشند. مطابق برخی از تحقیقات، اسم این سه شنبه ها از چهار عنصر مهم زندگی یعنی آب، آتش (خورشید)، باد (هوا) و زمین می باشد. البته برخی معتقد که به جای چهار عنصر پنج عنصر وجود دارد و عنصر پنج آهن است.

1- آب

اولین سه شنبه، سه شنبه آب نامیده می شود، البته در مناطق مختلف آذربایجان به اسم های گوناگون مانند اولین سه شنبه، نوروز آب، سه شنبه کوچک، سه شنبه اشتباه و سه شنبه گرد و خاک شناخته می شود. هر کدام از این نام ها دارای معنایی و آداب و رسوم خود می باشند. دلیل اینکه به این سه شنبه اولین سه شبنه می گویند، این است که اولین سه شنبه صادق است و علت گفتن سه شنبه غلط و یا اشتباه این است که هنوز تا بهار زیاد مانده است. سه شنبه گرد و خاک هم اشاره به سنت خانه تکانی در میان مردم، گرد و خاک پنجرها و فرش ها است و سه شنبه کوچک هم به این دلیل است که در این سه شنیه جشن کوچکتری نسبت به سه شنبه دیگر گرفته می شود.

2- آتش

دومین سه شنبه سه شنبه آتش است. در این روز مردم احساس آمدن بهار را دارند، هوا گرم می شود و مردم شروع به فکر کردن در مورد باغات و زمین های خود می کنند. مردم معتقدند که آتش (خورشید) سمبل زندگی، ساختن، سلامتی، قدرت، نیرو، روشنایی و شکوه است.

استقبال از نوروز در سنت های باستانی | آداب و رسوم نوروز در آذربایجان

آتش همچنین برای درمان بیماری ها، دور کردن نیروهای بد، راحت شدن سختی ها می باشد. به همین دلیل مردم در گذشته آن را به عنوان هدیه ای از جانب خدا می دانستند و احترام می کردند. مطابق برخی از روایات در منطقه آذربایجان در باستان جشن هایی مانند سده که در ارتباط با خورشید بود برگزار می شده است. این جشن 50 روز قبل از نوروز بوده است.

3- باد

سه شنبه سوم را سه شنبه باد و یا سه شنبه درخشان می گفتند. در این سه شنبه خاک و زمین گرم می شود و گل ها سر از خاک بیرون می آورند. آمدن باد سرد و گرم نشانه آمدن بهار می باشد. باد خوابیده از خواب بیدار می شود و شروع به وزیدن می کند. مردم این سه شنبه را سه شنبه پدران هم خطاب می کنند. چرا که در طول این روز، مردم به ویژه همه کسانی که به دور از شهر و روستای خود هستند، به محل زندگی خود باز می گردند و به سر خاک اموات خود می روند. برای آنها دعا می کنند و بر روی قبر آنها شمع روشن می نمایند.

4- زمین

آخرین سه شنبه، سه شنبه صادق و یا سه شنبه زمین است. معمولاً این سه شنبه آخرین سه شنبه سال می باشد. به نظر می رسد فرآیند بیدار شدن طبیعت که از یک ماه قبل آغاز شده است در این سه شنبه به زمین می رسد.

استقبال از نوروز در سنت های باستانی | آداب و رسوم نوروز در آذربایجان

سه شنبه آخر اگر چه تعطیل نیست، ولی معمولاً با شکوه ترین از سه شنبه های دیگر جشن گرفته می شود، در این سه شنبه همه اعضای خانواده، صرف نظر از جایی که آنها زندگی می کنند و فاصله بین آنها در خانه بزرگترها جمع شده و عید را با هم جشن می گیرند. این سه شنبه را به عنوان نشانه ای از این اتحاد و همبستگی محسوب می کنند. در هر خانه برای تک تک اعضای خانه شمع روشن می کنند و دعا می کنند، هر کسی یک شمع را انتخاب می کند و آرزو می نماید. شمع هر کسی بیشتر بسوزد و دیرتر تمام شود، آرزویش برآورده می شود.

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 5
sigmaمجموع آرا: 5

ایشان مولف مقالات سایت چگانه هستند.

تعداد کل مقالات: 989
تعداد کل نظرات : 35
تعداد کل آرا: 2356
تعداد کل بازدیدها: 127702
استقبال از نوروز در سنت های باستانی | آداب و رسوم نوروز در آذربایجان
چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 5
sigmaمجموع آرا: 5


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)