ازدواج موقت چیست؟

ازدواج موقت چیست؟
تاریخ انتشار : به روز رسانی : 1396/08/12

ازدواج موقت(نکاح متعه/Nikah mut'ah) که به متعه و صیغه نیز شهرت دارد، از قوانین دین اسلام برای برآوردن نیاز جنسی و روحی زن و مرد است که در حال حاضر در بین مسلمانان بیشتر شیعیان آن را مقبول دانسته و در مواقع ضروری که ازدواج دائم میسر نیست به کار می بندند. این نوع ازدواج در برابر عقد دائم قرار می گیرد و وجوه تمایز یا مشترکی با آن دارد که در زیر به آن می پردازیم.

وجوه تمایز                                                            

اولین تفاوت عقد موقت با عقد دائم، در زمان آن است. در عقد موقت، زن و مرد برای مدت معینی بر یکدیگر حلال می شوند و پس از سررسیدن زمان مذکور در عقد، خودبه خود پیوند زناشویی آنان قطع می شود، مگر آنکه به تمدید آن اقدام کنند.

دومین تفاوت در عقد موقت، مسئولیتهای کمتری است که در عقد موقت طرفین نسبت به یکدیگر دارند و بالطبع هر دو از آزادیهای بیشتری برخوردارند. در ازدواج دائم مرد در مقابل خوراک، پوشاک، رفاه، درمان، مسکن، مخارج روزانه و... تعهد دارد؛ اما در عقد کوتاه یا موقت، مرد جز آن مقدار که پیمان بسته و عقد را به آن مشروط کرده است، تعهدی ندارد.

سومین وجه تمایز تمکین و اطاعت زن در مقابل مرد در عقد موقت، محدود به مقداری است که قرارداد بسته اند؛ اما در ازدواج دائم، زن موظف به پیروی از همسر خود در جهت صلاح خانواده است.

چهارمین تفاوت این است که در ازدواج/عقد دائم زن و مرد به طور شرعی و قانونی از یکدیگر ارث می برند؛ اما در عقد موقت این گونه نیست.

پنجمین تفاوت این است که همسرانی که براساس عقد دائم با هم زندگی می کنند، در جلوگیری از بچه دار شدن نیاز به اجازه یکدیگر دارند؛ اما در عقد موقت جلب رضایت طرف مقابل ضرورت ندارد، مگر آنکه در ضمن عقد شرط کرده باشند.

در نتیجه می توان گفت که تفاوت اصلی و جوهری ازدواج موقت با ازدواج دائم در این است که در ازدواج موقت، طرفین از لحاظ تعهدات آزادی بیشتری دارند؛ یعنی این تعهدات به اراده و قرارداد طرفین بستگی دارد. حتی موقت بودن آن نیز در حقیقت نوعی آزادی به طرفین می بخشد و زمان را در اختیار آنها قرار می دهد.

وجوه تشابه

قید زمان در عقد موقت تأثیری بر مسئولیتهای زن و مرد نسبت به یکدیگر ندارد. باید توجه داشت که علی رغم اینکه در عقد/ازدواج موقت از لحاظ زمان حدی وجود دارد، اما سبب نمی شود که طرفین نسبت به یکدیگر مسئولیت نداشته باشند.  در ادامه برخی از تعهدات زن و مرد که در هر دو نوع عقد (دائم و موقت) یکسان است، بیان می شوند:

اول اینکه فرزندی که از ازدواج موقت متولد می شود، هیچ گونه تفاوتی با فرزند عقد دائم ندارد؛ هم به لحاظ مشروعیت و هم به جهت حقوق و غیره.

دوم اینکه پرداخت مهریه به زن در هر دو نوع ازدواج، واجب است؛. اگر مهریه در عقد موقت ذکر و تعیین نگردد، موجب بطلان آن می شود؛ اما عدم ذکر و تعیین مهریه، عقد دائم را باطل نمی کند، بلکه مهر المثل جای آن می نشیند.

سوم اینکه در ازدواج موقت مادر و دختر زوجه(زن) بر زوج(مرد) و پدر و پسر زوج حرام می گردند(به یکدیگر محرم می گردند). این حکم عینا در عقد دائم نیز وجود دارد.

چهارم اینکه خواستگاری از زنی که همسر دارد، حرام است؛ خواه در عقد دائم همسرش باشد، خواه موقت.

پنجم اینکه زنا با زنی که همسر دائمی یا موقت دارد، او را بر زانی حرام ابدی می کند.

ششم اینکه نگاه داشتن عده بر زنی که همسر خود را ـ بر اثر فوت یا طلاق یا تمام شدن مدت عقد ـ از دست داده، واجب است؛ اما عده زن دائم، سه نوبت عادت ماهانه است و عده همسر موقت، دو نوبت یا چهل و پنج روز.

هفتم آنکه ازدواج همزمان با دو خواهر جایز نیست؛ نه در دائم و نه در موقت.

 

در مقالات آتی بیشتر درخصوص چرایی و چگونگی ازدواج موقت صحبت خواهد شد: به مقاله چرا ازدواج یا عقد موقت لازم و ضروری است؟ رجوع کنید.

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
تعداد امتیاز کاربران به هر رتبه
1
2
3
4
5
امتیاز: 3.5
مجموع آرا: 4

درباره نویسنده


تعداد کل مقالات: 873
تعداد کل نظرات : 384
تعداد کل آرا: 4068
تعداد کل بازدیدها: 1647464

نظرات کاربران

*