آیا نماز می تواند اجباری باشد؟

آیا نماز می تواند اجباری باشد؟

یکی از فرائض و واجبات دین اسلام که بر مسلمانان ادای آن واجب شده است، نماز خواندن است که در مقاله چگونه نماز بخوانیم (با فیلم آموزشی)روش صحیح نماز خواندن آموزش داده شد. خواندن نماز برای هر مسلمانی که به دین اسلام اعتقاد دارد بطور فردی اجباری است، اما اخیرا آنگونه که درخصوص کارکنان کارخانه چسب هل مشاهده شد، عده ای خواندن نماز آن هم بطور جمعی را اجباری کرده اند. در این مطلب سعی می شود که با بررسی تفسیرهای علمای اسلام از آیات و روایات اسلامی و منابع معتبر اسلامی به بررسی اینکه آیا نماز اجباری است و آیا می توان خواندن نماز را برای عده ای اجباری کرد، می پردازیم.

با نگاهی به فتوای مراجع تقلید درخصوص اجباری کردن ادای فرایض دینی مانند نماز یا روزه به روشنی این نتیجه را می توان گرفت که شما تنها می توانید درخصوص ادا کردن یا انجام دادن/ندادن یک فریضه دینی امر به معروف و نهی از منکر کنید و اکثریت مراجع عظام تقلید اجباری کردن فرایض دینی مانند نماز را شایسته و صحیح ندانسته اند. حتی برخی از مراجع تقلید مانند آیت الله العظمی صانعی فرمودند، اگر عبادتی بدون قصد قربت و تقرب به خدا باشد، باطل است و درخصوص فرایض دینی تنها امر به معروف و نهی از منکر واجب است تا اعمال حرام در جامعه ترک شود(به نقل از وبسایت نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد).

بنابراین از بعد شرعی و الهی اجبار کردن افراد به خواندن نماز یا هر گونه فریضه دینی دیگر نه تنها واجب نیست، بلکه اگر این کار مفسده دیگری نیز داشته باشد، می تواند حرام باشد. اما باید در حد امر به معروف این کار صورت پذیرد.

نکته دیگری که بطور کلی درخصوص دین و دینداری و در کنار آن انجام فرائض دینی باید مدنظر قرار داد این است که طبق آیات متعدد قرآن از جمله آیه لا اکراه فی الدین، باور قلبی به دین و انجام فرائض و واجبات دینی به زور نمی تواند ایجاد شود یا در مقابل از بین برود. در واقع در مقابل آنچه با اجبار به انجام احکام و فرائض دینی صورت می پذیرد تظاهر در دین و دینداری است که این با روح ادیان مختلف از جمله دین اسلام در تضاد است. بنابراین پذیرش اصول و فروع دین تنها باید با برهان، منطق و استدلال و پذیرش قلبی فرد صورت پذیرد تا فرد بتواند فرائض دینی را نیز با حضور قلب و قرب الهی انجام دهد.

باید توجه داشت که عبادات و فرائض دینی از این جهت واجب شده اند که انسان از طریق نزدیک شدن به خالق خود به سعادت دنیوی و اخروی برسد. بنابراین به بیان ساده می توان گفت که انسان باید به ذات و از صمیم قلب مایل به درک محضر خداوند و سعادت دنیوی و اخروی خود باشد. در واقع انسان به ذات به دنبال سعادت(برخی تنها در این دنیا و برخی هم در دنیا و هم در آخرت) و خوشبختی خود هستند که البته ممکن است این سعادت و خوشبختی را در مصادیق دیگر ببینند، اما مهم این است که میل انسان به کمال و خوشبخت شدن بطور فطری در او وجود دارد و تنها باید با آگاه کردن انسان از هدف از خلقت او و غایت وجودی این دنیا و انسان او را به درک محضر خداوند و عبادت کردن خداوند دعوت کرد؛ در غیر اینصورت یعنی اگر تنها اجبار به برگزار کردن و انجام ظواهر دین باشد، حاصل آن یک دینداری ظاهری و بی نتیجه است.

منابع: وبسایت های حوزه و پاسخگو

چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
1
2
3
4
5
averageامتیاز: 4
sigmaمجموع آرا: 1

ایشان مولف مقالات سایت چگانه هستند

تعداد کل مقالات: 506
تعداد کل نظرات : 151
تعداد کل آرا: 1819
تعداد کل بازدیدها: 320194


نظرات کاربران


(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)